Reformë në Kontraktimet Publike, AIS rekomandime për programet e Subjekteve Elektorale 2021

AIS pas vitesh monitorim dhe vlerësim risku në Prokurimet Publike sektorët Shëndetësi, Bashki dhe Infrastrukturë Kombëtare ka formuluar 7 propozime për Reformë në Prokurime dhe Kontraktime Publike. Këto rekomandime do u propozohen Partive Kryesore në Zgjedhje duke sugjeruar përfshirje në programin dhe premtimet e tyre elektorale. Rekomandimet u Hartuan në kuadër të Forumit Qeverisje për Ndryshim Propozime nga shoqëria Civile organizuar nga Co-Plan dhe partnerët. Propozimet do tu dorëzohen zyrtarisht Partive Politike Subjekt në Zgjedhjet 2021.

 

Prokurimet Publike dhe Kontraktimet, Rekomandime për Reformë në Prokurime Publike

Rreth 30 % e Tenderimeve në sektorë si Shëndetësi, Infrastrukturë Kombëtare, dhe Njësi të Qeverisjes vendore në 3 deri 5 vitet e fundit rezultojnë me risk të lartë për parregullsi në procedurë. Mungesa e Garës, Mungesa e Konkurrencës, Skualifikimi i Operatorëve Ekonomik me Ofertë të Leverdishme, e në fund anulimet e shpeshta të procedurave, janë shenja që shfaqin hapësira të mëdha për Klientelizëm dhe Abuzim me fondet që prokurohen.

Situata rezulton edhe më kritike sa i takon aplikimit të Kontraktimeve përmes Ligjeve Speciale pa prokurim dhe tenderim apo Kontraktimeve Sekrete.

Një defekt tjetër madhor i prokurimeve në vend me pasoja të rënda sa i takon kontraktimeve dhe tenderimeve publike është Kontrolli i munguar i Integritetit të Kontraktorit Publik, në rastin kur ky Kontraktor është një Biznes për të cilin Origjina e Kapitalit apo Origjina e Paketës Kontrolluese të Kapitalit, është në një vend me regjistër tregtar guaskë shell , regjistër ku nuk deklarohet zotëruesi individ dhe ruhet konfidencialiteti.

Në raste të tilla përveç parregullsive tipike, jemi përpara riskut për kontraktim të shoqërive që janë në konflikt interesi apo subjekt i pastrimit të parave të krimit apo korrupsionit.

Pasqyra sa më lart  bazohet dhe ilustrohet me të dhëna të:

Sa më lart vendi ka nevojë për Reformë të menjëhershme në Prokurime Publike. Kjo reformë nuk është thjesht e karakterit Ligjor, madje shpesh ndryshimet ligjore nuk sjellin rezultat. Madje shumë ndryshime për Sektorin Prokurime do të duhet të bëhen në Ligje të tjera. Reforma në Prokurime duhet të fillojë me elementë si:

  1. Ndalim me Ligj të Kontraktimeve përmes Ligjeve Speciale. Po njësoj edhe i ndryshimeve Kontraktore me Ligj Special. Ndryshe njihen si Ligje AdHoc, Ligje special, Ligje të përdorura në një rast kontraktor, Kontraktime me Vendimmarrje Politike.
  2. Kuadër Ligjor që garanton kontrollin e Integritetit të Kontraktorit Publik dhe Paketës Zotëruese të Kapitalit. Ligji për Deklarimin e Pronarit Përfundimtar duhet të hyjë menjëherë në Fuqi dhe duhet zbatuar me rigorozitet sidomos për Kontraktor apo Nënkotraktor të Kontratave Publike (asete dhe fonde publike).
  3. Monitorimi Publik, Integrity Pact ose fuqizim i mekanizmave të monitorimit të pavarur dhe auditimit social në procesin e prokurimeve. Shumë vende që kanë ndërmarrë reforma në sistemin e Prokurimeve Publike kanë punuar në partneritet me organizatat e specializuara në antikorupsion. Sistemi i vlersimit të jashtëm të riskut, auditimi i pavarur i kritereve dhe angazhimi përmes standarteve dhe Parimeve Open Contracting. Në çdo procedurë auditohen kriteret nga Entitete të Pavarura të Specializuara. Pastaj shpallet gara.
  4. Aplikim Short List dhe Verifikimit Periodik i kapaciteteve të Operatorëve Ekonomik. Nëse një operator vlerësohet periodikisht nuk ka arsye të vlerësohet dhe skualifikohet rast pas rasti. Skulifikimi i operatorit me ofertë më të lartë për kritere bazike, shoqëruar me mosankimim shpesh është indikator  i fiktivitetit dhe marrëveshjes mes bizneseve konkurruese. Ky lloj skualifikimi haset shpesh tek Tendera në Infrastrukturë Kombëtare Fondi i Zhvillimit dhe Autoriteti Rrugor Shqiptar që janë edhe institucione me portofol të lartë për Tenderime.
  5. Transparencë. Asnjë Kontratë nuk duhet të hyjë në fuqi pa qene e publikuar. I njëjti parim për çdo etapë të procesit Kontraktim nga planifikimi i kontratës deri tek realizimi final.
  6. Aplikim i Parimeve dhe Standardeve të Open Contracting Partnership. Aplikim i Algoritmeve për sinjalizim risku nga vetë Institucionet.
  7. Strategjia Kombëtare për Antikorruspionin duhet të referojë në një Kapitull të veçantë Antikorupsioni në Sektorin Publik

Rekomandime të tjera janë të Publikuara edhe në faqen e Organizatës AIS i gjeni KËTU.

Buxheti për Shëndetësinë 2020, Rritje e Pakët, Mosrealizim Investimesh, Mungesë vëmendje për Shërbimin e Kujdesit Parësor

  • Buxheti për shëndetësinë gjatë Vitit 2020 si vit i përballjes me Situatën e Pandemisë shkoi 39.625 Miliard Lekë ose 320.85 Milion Euro.
  • Kjo vlerë finale u shënua pas ndryshimeve të Buxhetit Plan gjatë vitit ku për Programet Shëndetësi u shtuan 2.1 Miliard lek si pjesë e përballimit të situatës Covid19.
  • Ndërsa në total Buxheti për Shpenzime 2020 u rrit me 30.16 Miliard lek, katër programet e shëndetësisë morën vetëm 2.1 Miliard.
  • Programe të Lidhura drejtpërdrejt më Shëndetësinë janë programet si vijon: Shërbimi i Kujdesit Parësor; Shërbimi i Kujdesit Dytësor; Shërbimi i Shëndetit Publik dhe Shërbimi Kombëtar i Urgjencës.
  • Rritje gjatë vitit pati vetëm Shërbimi i Kujdesit Dytësor pra Spitale rajonale dhe Qendra Universitare.
  • Mosrealizim Buxheti shënuan gjatë vitit 2020 Shërbimi i Kujdesit Parësor që janë qendrat shëndetësore në zona urbane dhe rurale.
  • Nëse shohim raportin e shpenzimeve si Korrente (paga dhe utilitete) dhe Kapitale qe janë investime dhe asete (godina e pajisje), rezulton që Investimet shënuan mosrealizim në nivelin 15.75%.

Të gjitha shpenzimet të bëra nga Institucionet Buxhetore të Shëndetësisë gjatë vitit 2020 dhe në vijim janë të aksesueshme në Rubrikën Transaksione Thesari portali Spending Data Albania. Aty për çdo pagesë jepet informacion mbi datën, përshkrimin, institucionin që paguan, klientin që përfiton. Konkretisht shpenzime Qendra Spitalore Universitare Nënë Tereza QSUNTMinistria e Shëndetësisë, Qendra Spitalore Shefqet Ndroqi , Spitali Universitar i Traumës dhe secili institucion shëndetësor sipas kërkimit kanë të publikuara dhe mund të aksesoren me kërkim përmes filtrave për Institucion Pagues, Kategori, Datë, Klient dhe përshkrim Fature.

Blerjet dhe Investimet Kapitale për Sektorin e Shëndetësisë e që lidhen me Covid 19 janë të listuara me pasaporta për çdo kontraktim në databazën për Prokurime Transparente. Çdo procedurë ka të plotë informacion nga njoftimi, afatet, vlera fond limit, oferta e suksesshme, apelime dhe realizime.

Të dhënat e hapura (Open DataOpen PorcurementOpen Spending) mbi shpenzime, pagesa, tenderime, kontraktime dhe të tjerë tregues, nxisin Transparencën, Llogaridhënien dhe Mirëqeverisjen.

Treguesit dhe të dhënat e plota janë të përmbledhura në hulumtimin e Open Data Albania: Shpenzime Shëndetësi, Buxheti i Shtetit 2020 dhe Pandemia Covid-19.

Regjistër i Magjistratëve dhe Kontributi Shkencor, Publikime dhe Klikime

Magjistrati që vlerësohen (klikohen) për punimet shkencore, publikimet dhe kontributi në doktrinën e të Drejtës

Ne Regjistrin e Magjistratëve krijuar nga organizata AIS, promotore e OpenData për Shqipërinë, renditja e klikimeve sipas Google Analytics dhe Google Search Console tregojnë se cilët Gjyqtar dhe Prokuror janë të pëlqyeshëm për shkak të kontributit të tyre në Doktrinën e së Drejtës dhe në fusha si Konstitucionalizmi, Pronësia, E Drejta e Kontratave , E drejta Kushtetuese e më tej.

Në krijimin e kësaj miniere me të dhëna dhe dokumenta për Gjyqtar dhe Prokuror Magjistrat në Republikën e Shqipërisë, janë vendosur veç CV, Vendimeve, Vlerësimeve, Kontrolleve e Vet deklarimeve edhe Punimet Shkencore të Magjistratëve. Më poshtë janë dokumentet më të kilikuara në DataBazën AksesInfoDrejtësi RegjistriMagjistratëve Magjistrat.al

 

Në vend të parë për muajin Janar, dokumente të klikuara:

  1. Doktoratura e zonjës Evelina Qirjako është dokumenti më i klikuar në Muajin Janar, titull i Disertacionit është “Kuptimi Rëndësia dhe Kushte të Vlefshmërisë së Veprimit Juridik në Rastin e Kalimit të Pasurisë së Paluajtshme, Rëndësia, Natyra dhe Efekti që Ka Regjistrimi i Titullit të Pronësisë në Regjistrat Publik të Pasurive të Paluajtshme”, Disertacioni është mbrojtur në vitin 2016 pranë Universitetit të Tiranës, Fakulteti i Drejtësisë. Udhëheqës i Temës është Profesor Ardian Nuni. LINK Dokumenti: http://magjistrat.al/dokumenta/1603967583EVELINA-QIRJAKO.pdf
    Zonja Qirjako ka ushtruar detyrën e Gjyqtares së Lartë në periudhën 2008-2017, Mandati i saj është i përfunduar me vendim të Këshillit të Lartë Gjyqësor datë 24.04.2019 dhe titulli i saj si Magjistrat është subjekt për shqyrtim në Institucionet e përkohshme të drejtësisë. Profili znj. Qiriako  http://aksesdrejtesi.al/profil/200

  1. Në vendin e dytë si dokumentet më të klikuar në muajin Janar qëndron një Temë Disertacion Doktoraturë në fushën e Konstitucionalizmin. Disertacioni me temë “Kontrolli Kushtetues në Shqipëri Roli i Gjykatës Kushtetuese si garante e Shtetit të së Drejtës dhe të Drejtave Themelore të Njeriut”. Është zonja Valbona Bala (Pajo), autore e këtij punimi shkencor në fushën e konstitucionalizmit. Zonja Bala ka qenë më herët ndihmës gjyqtare në Gjykatën e Lartë. Procesi i saj i rivlerësimit (Vetting) është ndërprerë pas një sage të gjatë ankesash dhe vendimesh nga institucionet e përfshira. Disertacioni është mbrojtur po pranë Universitetit të Tiranës me udhëheqës shkencorë Prof. Aurela Anastasi Akademike e Asociuar. Dokumenti http://magjistrat.al/dokumenta/1603190115Doktoratura-Valbona-Bala-Fakulteti-i-Drejtesise-Departamenti-i-te-Drejtes-Publike.pdf Zonja Bala është autore e botimeve shkencore edhe në çështje që lidhen me ekzekutimin e vendimeve të Gjykatës Europiane për të Drejtat e Njeriut. http://magjistrat.al/profil/173,/span>

  1. Në vendin e tretë si dokument me karakter Publikim Shkencor autor Magjistrat (Magjistrat.AL) është Disertacioni për Mbrojtje Grada Doktor po një Magjistrati për të cilin institucionet e Përkohshme të Drejtësisë kanë vendosur ndërprerje të procesit të rivlerësimit. Zonja Rezarta Mata me dokument punimin shkencor me titull “Përgjegjësia Jashtë Kontraktore e Organeve Publike në Shqipëri është klikuar me qindra herë në Muajin Janar. http://magjistrat.al/profil/203 Në momentin e ndërprerjes së procesit të rivlerësimit zonja Mata ushtronte detyrën e Gjyqtarit të Rrethit Gjyqësor Tiranë. Disertacioni dhe Grada Doktor është mbrojtur po pranë Universitetit të Tiranës Fakluteti i Drejtësisë me udhëheqës Shkencor Profesor Ermir Dobjani. http://magjistrat.al/dokumenta/1604050953Rezarta_Mataj_tema_e_doktoratures_pdf.pdf  Publikimi Shkencor është vendosur si në rubrikën Dokumente Të profilit të Magjistrat Rezarta Mataj në Regjistrin e Magjistratëv

Ndërkohë në nivele të mirë klikimi vijon të qëndrojë Disertacioni Doktoratura e Anëtarit të KLGJ z. Erjon Muharremaj
http://magjistrat.al/dokumenta/1592233057Challenges%20of%20the%20Albanian%20Legislation%20on%20the%20Protetion%20of%20Biodiversity.pdf

Ndërsa nga Profilet (jo dokument) më të klikuara në Janar janë:

Eloida Goxhi http://magjistrat.al/profil/59

Ardian Dvorani http://magjistrat.al/profil/40

Olsian Cela http://magjistrat.al/profil/23

Në Akses Info Drejtësi (magjistrat.al) do të gjeni informacion dhe dokumenta për Sistemin e Drejtësisë, Institucione dhe Individ. Databaza synon të rrisë kontrollin publik mbi Integritetin, të krijojë modelin e Regjistrit të Magjistratëve dhe të kontribuojë për Akses të Gjerë në Informacionet që Lidhen me Sektorin duke rritur besimin publik. http://magjistrat.al/

Regjistri i Magjistratëve dhe Kontributi Shkencor, Publikime dhe Klikime

Magjistrat vs Kontribut në Doktrinë

Evelina Qirjako Valbona Bala dhe Rezarta Mataj janë 3 Magjistrate që megjithëse jashtë apo të pezulluara në Institucionet e drejtësisë vlerësohen për kontribut në Doktrinën Juridike. Doktoraturat e tyre në sektorët E Drejtë Pronësi; Konstitucionalizëm dhe Dëme Jashtë Kontraktore janë tre dokumentat më të klikuar në Muajin Janar 2021 në Regjistrin e Magjistratëve AksesInfoDrejtesi.

Regjistër i Magjistratëve dhe Kontributi Shkencor, Publikime dhe Klikime

Magjistrat që vlerësohen (klikohen) për punimet shkencore, publikimet dhe kontributi në doktrinën e të Drejtës

Ne Regjistrin e Magjistratëve krijuar nga organizata AIS, promotore e OpenData për Shqipërinë, renditja e klikimeve sipas Google Analytics dhe Google Search Console tregojnë se cilët Gjyqtar dhe Prokuror janë të pëlqyeshëm për shkak të kontributit të tyre në Doktrinën e së Drejtës dhe në fusha si Konstitucionalizmi, Pronësia, E Drejta e Kontratave , E drejta Kushtetuese e më tej.

Në krijimin e kësaj miniere me të dhëna dhe dokumenta për Gjyqtar dhe Prokuror Magjistrat në Republikën e Shqipërisë, janë vendosur veç CV, Vendimeve, Vlerësimeve, Kontrolleve e Vet deklarimeve edhe Punimet Shkencore të Magjistratëve. Më poshtë janë dokumentet më të kilikuara në DataBazën AksesInfoDrejtësi RegjistriMagjistratëve Magjistrat.al

Në vend të parë për muajin Janar, dokumente të klikuara:

1.    Doktoratura e zonjës Evelina Qirjako është dokumenti më i Kliluar në Muajin Janar, titull i Disertacionit është “Kuptimi Rëndësia dhe Kushte të Vlefshmërisë së Veprimit Juridik në Rastin e Kalimit të Pasurisë së Paluajtshme, Rëndësia, Natyra dhe Efekti që Ka Regjistrimi i Titullit të Pronësisë në Regjistrat Publik të Pasurive të Paluajtshme”, Disertacioni është mbrojtur në vitin 2016 pranë Universitetit të Tiranës, Fakulteti i Drejtësisë. Udhëheqës i Temës është Profesor Ardian Nuni.

Zonja Qirjako ka ushtruar detyrën e Gjyqtares së Lartë në periudhën 2008-2017, Mandati i saj është i përfunduar me vendim të Këshillit të Lartë Gjyqësor datë 24.04.2019 dhe titulli i saj si Magjistrat është subjekt për shqyrtim në Institucionet e përkohshme të drejtësisë. Profili znj. Qiriako

2.    Në vendin e dytë si dokumentet më të klikuar në muajin Janar qëndron një Temë Disertacion Doktoraturë në fushën e Konstitucionalizmin. Disertacioni me temë “Kontrolli Kushtetues në Shqipëri Roli i Gjykatës Kushtetuese si garante e Shtetit të së Drejtës dhe të Drejtave Themelore të Njeriut”. Është zonja Valbona Bala (Pajo), autore e këtij punimi shkencor në fushën e konstitucionalizmit. Zonja Bala ka qenë më herët Këshilltare pranë Gjykatës Kushtetuese. Procesi i saj i rivlerësimit (Vetting) është ndërprerë pas një sage të gjatë ankesash dhe vendimesh nga institucionet e përfshira. Disertacioni është mbrojtur po pranë Universitetit të Tiranës me udhëheqës shkencorë Prof. Aurela Anastasi Akademike e Asociuar.  Zonja Bala është autore e botimeve shkencore edhe në çështje që lidhen me ekzekutimin e vendimeve të Gjykatës Europiane për të Drejtat e Njeriut. Profili znj. Bala

3.    Në vendin e tretë si dokument me karakter Publikim Shkencor autor Magjistrat (Magjistrat.AL) është  Disertacioni për Mbrojtje Grada Doktor po një Magjistrati për të cilin institucionet e Përkohshme të Drejtësisë kanë vendosur ndërprerje të procesit të rivlerësimit. Zonja Rezarta Mata me dokument punimin shkencor me titull “Përgjegjësia Jashtë Kontraktore e Organeve Publike në Shqipëri është klikuar me qindra herë në Muajin Janar. Në momentin e ndërprerjes së procesit të rivlerësimit zonja Mata ushtronte detyrën e Gjyqtarit të Rrethit Gjyqësor Tiranë. Disertacioni dhe Grada Doktor është mbrojtur po pranë Universitetit të Tiranës Fakluteti i Drejtësisë me udhëheqës Shkencor Profesor Ermir Dobjani. Publikimi Shkencor është vendosur në rubrikën Dokumente të profilit të Magjistrat Rezarta Mataj (në Regjistrin e Magjistratëve)

Ndërkohë në nivele të mirë klikimi vijon të qëndrojë Disertacioni Doktoratura e Anëtarit të KLGJ z. Erjon Muharremaj

Ndërsa nga Profilet (jo dokument) më të klikuara në Janar janë:

Eloida Goxhi

Ardian Dvorani

Olsian Cela

Në Akses Info Drejtësi (magjistrat.al) do të gjeni informacion dhe dokumenta për Sistemin e Drejtësisë, Institucione dhe Individ. Databaza synon të rrisë kontrollin publik mbi Integritetin, të krijojë modelin e Regjistrit të Magjistratëve dhe të kontribuojë për Akses të Gjerë në Informacionet që Lidhen me Sektorin duke rritur besimin publik. http://magjistrat.al/